Egipsko-izraelska Wojna Październikowa 1973 roku
Dlaczego 6 października jest w Egipcie tak ważny? Ta data to jeden z kluczy do zrozumienia najnowszej historii, narodowej dumy i współczesnej tożsamości Egiptu.
6 października 1973 roku, w trakcie żydowskiego święta Jom Kipur, połączone siły Egiptu i Syrii rozpoczęły zaskakujący atak, który przeszedł do historii w krajach arabskich jako Wojna Październikowa lub Ramadanowa (dla Izraela i jego państw sojuszniczych – Wojna Jom Kipur). Celem koalicji było odzyskanie ziem utraconych w 1967 roku, a dla Egipcjan przede wszystkim przywrócenie honoru i odzyskanie Półwyspu Synaj.
To, co wydarzyło się później, określane jest jako operacja „Al-’ubur” (Przeprawa). Egipscy żołnierze dokonali rzeczy, która wydawała się niemożliwa: przekroczyli strzeżony Kanał Sueski i przełamali tzw. Linię Bar-Lewa – izraelskie umocnienia uważane za nie do sforsowania. Użyli przy tym prostego, ale genialnego rozwiązania: potężnych pomp wodnych, które wypłukały piaszczyste wały, otwierając drogę czołgom.
Choć ten militarny sukces nie zakończył się zwycięstwem (w konflikt błyskawicznie wmieszały się Stany Zjednoczone, zaniepokojone porażką Izraela w pierwszych dniach konfliktu) był ogromnym przełomem psychologicznym. Podważył mit niezwyciężonej armii izraelskiej i przywrócił Egipcjanom poczucie godności po upokarzającej klęsce sprzed sześciu lat.
Co istotne, właśnie to wydarzenie otworzyło drogę do rozmów pokojowych w Camp David w 1978 roku, które doprowadziły do odzyskania przez Egipt Synaju na drodze dyplomacji. Formalnie pokój został podpisany rok później w Waszyngtonie przez ówczesnego prezydenta Egiptu Anwara as-Sadata i premiera Izraela Menachema Begina.
Historia ta ma jednak również tragiczną stronę. W 1981 roku, podczas parady wojskowej upamiętniającej Wojnę Październikową, prezydent Sadat został zamordowany. Jego pamięci poświęcone jest niewielkie muzeum w gmachu współczesnej Biblioteki Aleksandryjskiej, które polecam odwiedzić.
Dziś przypada 52. rocznica Wojny Październikowej, obchodzona w Egipcie jako Dzień Armii. To jedno z najważniejszych świąt narodowych – dzień dumy ze zwycięstwa oraz pamięci o ofiarach. Dzień, który przypomina również o ogromnym znaczeniu armii w egipskim społeczeństwie, postrzeganej od dekad jako strażniczka stabilności i narodowej jedności.
