W Egipcie zaczyna się 1448 Rok Hidżry

Kiedy słońce nad Nilem chowa się za zachodnie, tebańskie klify, dla zachodniego świata kończy się po prostu kolejny dzień. W Egipcie i całym świecie islamu to jednak moment głębokiego przejścia. Dokładnie dzisiaj, po oficjalnym komunikacie kairskiej instytucji Dar al-Ifta, która oficjalnie ogłosiła wtorek pierwszym dniem nowego roku, rozpoczął się rok 1448 według muzułmańskiego kalendarza księżycowego.

Jeśli spodziewacie się hucznych bali, wystrzałów korków od szampana i feerii sztucznych ogni na niebie, mocno się rozczarujecie. Ra’s as-Sana al-Hidżrijja – czyli „Głowa Roku Hidżry” – to zupełne przeciwieństwo zachodniego Sylwestra. Nie ma tu miejsca na marketingowy banał i głośną zabawę. Jest za to czas na głęboką refleksję duchową, zadumę i powrót do korzeni.

Liczba 1448 odnosi się bezpośrednio do lat, które upłynęły od jednego z najważniejszych zwrotów w historii muzułmanów – Hidżry. W 622 roku naszej ery Prorok Mahomet wraz ze swoimi zwolennikami wyemigrował z Mekki do Medyny, nazywanej wówczas Jasrib. Dla społeczności muzułmańskiej ten moment nie był jedynie zmianą adresu. Oznaczał narodziny nowej, zorganizowanej wspólnoty religijno-społecznej – ummy. To właśnie ta głęboka symbolika sprawiła, że kalif Umar ibn al-Chattab, wprowadzając oficjalny kalendarz w VII wieku, uznał Hidżrę za początek nowej ery.

Muzułmański kalendarz (kalendarz hidżri) opiera się całkowicie na cyklu faz księżyca i rządzi się własnymi, fascynującymi prawami. Rok księżycowy składa się z 12 miesięcy, ale liczy około 354 lub 355 dni, przez co jest o 10 do 11 dni krótszy od roku słonecznego. Z powodu tej różnicy Nowy Rok – podobnie jak Ramadan – co roku wypada wcześniej. Co ciekawe, w tradycji muzułmańskiej doba nie zaczyna się o północy. Nowy dzień rodzi się w momencie zachodu słońca. Stąd świąteczna atmosfera wyczuwalna jest już wieczorem dnia poprzedzającego.

We współczesnym Egipcie pierwszy dzień miesiąca Muharram to oficjalny dzień wolny od pracy. Banki, szkoły i urzędy państwowe są zamknięte, co automatycznie nadaje temu dniu kameralny, rodzinny charakter. W meczetach w całym kraju, od Kairu po Górny Egipt, duchowni wygłaszają kazania przypominające o lekcjach cierpliwości i solidarności płynących z Hidżry. W radiu i telewizji królują programy religijne, tradycyjne pieśni (Inshad) oraz filmy historyczne.

Dla przeciętnego Egipcjanina to przede wszystkim czas na odnowienie więzi rodzinnych. Ludzie odwiedzają się nawzajem, a na stołach królują tradycyjne desery. Choć najbardziej spektakularne słodycze przygotowuje się w Egipcie na urodziny Proroka (Mawlid an-Nabi), Nowy Rok ma swoje własne, białe menu. Egipcjanki serwują wtedy Roz bi-Laban (pudding ryżowy na mleku) oraz Umm Ali (zapiekany deser z ciasta puff, mleka i bakalii). Ich biel i słodycz mają symbolizować nadzieję na czysty, pomyślny i „słodki” nadchodzący rok.

W Górnym Egipcie, gdzie bywam najczęściej, gościnność w te wieczory nabiera szczególnego wymiaru. Wspólne zasiadanie starszyzny i rodzin na otwartych dziedzińcach domów służy pojednaniu, szczerym rozmowom i planom na przyszłość. Czas zwalnia, a filiżanka słodkiej herbaty smakuje tam jak nigdzie indziej.

Jeśli chcielibyście dzisiaj sprawić radość komuś z Egiptu lub innego kraju arabskojęzycznego i złożyć życzenia z okazji Roku Hidżry, to najpopularniejszym i najbardziej eleganckim zwrotem jest: Kul 'am wa antum bi-khair. W odpowiedzi najczęściej usłyszycie z uśmiechem: Wa antum bi-khair.